5 giờ sáng tại Trạm Y tế xã Đồng Văn (huyện Bình Liêu cũ), trong khi sương mờ còn giăng lối, không khí đã bắt đầu sôi động bởi tiếng bước chân tất bật và tiếng lách cách của thiết bị y tế. Đó không phải là một buổi sáng ngoại lệ mà là nhịp sống quen thuộc của những cán bộ Khoa Phòng chống bệnh không lây nhiễm và Dinh dưỡng (KLN&DD), CDC Quảng Ninh trong hành trình đi tìm những “kẻ giết người thầm lặng”.
Cuộc hành trình từ khi trời chưa sáng
Tôi có dịp đi cùng đoàn khám sàng lọc của CDC Quảng Ninh trong một chuyến công tác tại xã miền núi Đồng Văn (thuộc huyện Bình Liêu cũ). Trưởng đoàn, bác sĩ Đỗ Thị Giang, Phó trưởng khoa Phòng chống bệnh KLN&DD nhanh tay kiểm tra lại danh mục vật tư, vừa cười bảo tôi: “Đi với đoàn khám thì phải làm quen với việc “ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương”. Muốn khám được cho nhiều người dân thì mình phải có mặt ở xã trước khi họ lên nương, ra rẫy và thời điểm lấy máu xét nghiệm đường máu mao mạch để phát hiện sớm nhất những rối loạn đường máu cho người dân là trước khi ăn sáng nên các thành viên trong đoàn phải làm việc từ 5 giờ sáng là chuyện bình thường như cơm bữa.”
Tại tỉnh Quảng Ninh, việc tiếp cận y tế của người dân ở vùng sâu, vùng xa như Bình Liêu, Ba Chẽ hay các đảo xa như Cô Tô, Ngọc Vừng vẫn còn nhiều khó khăn. Những căn bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư… thường diễn biến âm thầm, được ví như những “kẻ giết người thầm lặng”. Nếu không có những chuyến xe của CDC về tận nơi, có lẽ nhiều người dân vẫn không biết mình đang mang bệnh.